Su Mikrobiyolojisinin ABC'si
Su mikrobiyolojisi, asıl olarak gıda mikrobiyolojisine benzer. Prensip olarak sulardaki bütün mikroorganizmalar “istenmeyen” olarak nitelendirilir. Bir diğer deyişle tatlı ve tuzlu bütün sular, içme ve kullanma suları yararlı mikroorganizma kaynağı değildir. Bitkisel ürünlerde olduğu gibi korunaksız oldukları için deniz, göl ve nehir sularında doğal olarak pek çok farklı türde mikroorganizma bulunur.
Yine gıda mikrobiyolojisinde olduğu gibi farklı sularda farklı mikroorganizmaların analizi yapılır ve farklı limitler vardır.
İçme ve kullanma suları, su mikrobiyolojisinin ilgilendiği asıl gruptur. Maden suyu ve mineralli sular da aynı gruba girer. Bu grup sular, mikroorganizma indirgemeye yönelik çeşitli filtrasyon işlemlerinden geçirildiği için sterile yakın düzeydedirler.
Deniz ve göl sularında, kıyıdan açıldıkça mikroorganizma varlığı azalır. Kıyılarda ise derelerin getirdiği organik yük vb. nedenlerle mikroorganizma çeşitliliği ve sayısı yüksektir. Sıcak denizlerin kıyıya yakın yerlerinde avlanan balıklarda gıda kaynaklı patojen olan Vibrio parahaemolyticus görülebilir. Bu konuda gıda mikrobiyolojisi bölümünde ayrıntılı bilgi vardır.
Nehirler ve derelerde de doğal olarak mikroorganizmalar vardır. Bu sular, bazen çocukların yüzmesi, ulaştırma, rafting ve hatta çamaşır yıkama vb. amaçlarla kullanıldığı için kimi ülkelerde nehir ve derelerde klorlama yapılır. 2000 haziran tarihinde Kanada’da dere klorlama ünitesinin arızalanması nedeniyle bu derede yüzen çocuklarda, E. coli O157:H7 enfeksiyonuna bağlı olarak hastalanmalar ve ölümler görülmüştür.
Kanalizasyon suları; evsel atıklar, sanayi atıkları, hastane atıkları vb. atıklar ile ve ayrıca mevsimsel etkiler nedeniyle çok farklı türlerde ve sayılarda mikroorganizma içerir. Kanalizasyon sularında standart mikrobiyolojik analiz yapılmaz, sadece bazı bakteriyel ve viral hastalıkların takibi açısından özel çalışmalar yapılır.
Arıtıldıktan sonra “çiğ olarak tüketilen meyve ve sebzelerin” sulandığı bahçelerde kullanılan sularda fekal koliform sayısı 0 KOB/100 mL olmalıdır. Çiğ olarak tüketilen meyveler içinde domates, yeşil biber, çilek vb. bitkiler vardır. Bunlar, botanik sınıflandırmaya göre meyvesi yenilen sebzelerdir. Benzer şekilde hayvan beslemede doğrudan ya da çayır mera sulamasında kullanılan sular ile ilgili pek çok ulusal standart da vardır.