Brucella
01. Genel Bilgiler
01.01. Brucella türleri
01.02. Brucella türleri genel özellikleri
02. Laboratuvar Tanısı
03. Yaptığı Hastalıklar
04. Epidemiyoloji ve Korunma
05. Tedavi
06. Kullanılan Besiyerleri
01. Genel Bilgiler
Brucella ile ilgili olarak veteriner mikrobiyoloji sayfasında da bilgiler vardır.
01.01. Brucella türleri
Brucella cinsi içinde Brucella melitensis, Brucella abortus, Brucella suis olarak üç tür bulunur. Brucella zoonoz olduğu için özellikle canlı hayvanlar da bulunur.
B. melitensis; 3 biyotipe sahiptir. Koyun, keçi, sığır ve insanlarda brucellosis’e neden olur.
B. abortus; 9 biyotipe sahiptir. Sığır, koyun, keçi, domuz ve insanlarda enzootik yavru atma hastalığı ve brucellosis’e neden olur.
B. suis; 4 biyotipi vardır. Domuz, koyun ve keçilerde hastalık yapar. 4üncü biyotip B. rangifer Ren geyiklerinde hastalık etkenidir.
B. ovis; koçlarda epididimitis etkenidir.
B. neotomae;Neotoma lepida adlı çöl faresinden izole edilmiştir. İnsanlarda ve evcil hayvanlarda hastalık yaptığı gösterilmemiştir.
B. canis; köpeklerde ve insanlarda brucellosis yapar.
01.02. Brucella Türleri Genel Özellikleri
Gram negatif, hareketsiz, kirpiksiz, sporsuz, organizmadan yeni ayrıldığında mikro kapsüllü 0.6-1.5 µm. boyda, genellikle ikili olarak uç uca dizilen kokobasillerdir. Nitratları redükte ederler, jelatini eritmezler, indol (-), katalaz (-), oksidaz (-), organik kükürdü parçalayarak H2S oluştururlar. Üremeleri için zenginleştirilmiş besiyerlerinin olması gerekir. Koloni formu olarak S ve R form değişiklikleri gösterirler. Isı ve dezenfektanlara duyarlı fakat Penicillin’e dirençlidir.
Brucella’nın bazı türlerinin önemli özellikleri şöyledir:
Test | B. melitensis | B. abortus | B. suis |
1/50.000’lik Tiyonin’de üreme | + | - | + |
1/25.000’lik Bazik Füksin’de üreme | + | + | - |
1/50.000’lik Metil Viole’de üreme | + | + | - |
1/100.000’lik Pironin’de üreme | + | + | - |
Maltoz’dan asit oluşumu | - | - | + |
Mannoz’dan asit oluşumu | - | + | + |
Ramnoz’dan asit oluşumu | - | + | - |
İnozitol’den asit oluşumu | - | + | - |
Trehaloz’dan asit oluşumu | - | - | + |
CO2’e ihtiyaç | Yok | Var | Yok |
H2S oluşumu | 1 günde | 2 günde | 3-5 günde |
Üreyi hidrolize etme | Değişken | 1-2 saat | 0-30 dakika |
A antijeni bulunma oranı | Az | Çok | Çok |
M antijeni bulunma oranı | Çok | Az | Az |
L antijeni bulunması | Yok | Var | Yok |
02. Laboratuvar Tanısı
Brucella tanısı için enfeksiyon şekline göre örnek alınmalıdır. Genel enfeksiyon düşünülüyorsa kan kültürü gerekir. Diğer şekiller için BOS, irin, biyopsi materyali, lenf bezi materyali gibi örnekler kültür için değerlendirilir. Tanıda diğer yöntem serolojik testlerdir.
Kan kültürü; Castanade yöntemi yani bifazik kültür yöntemi veya Brucella buyyonuna kan alınarak yapılır. Kan; besiyeri ile oranı 1/10 olacak şekilde aseptik koşullarda iki ayrı besiyerine alınır ve besiyerinin biri normal atmosfer koşulunda diğeri %5-10 CO2‘li ortama konularak inkübe edilir. İnkübasyon 37 oC'da 30 güne kadar sürmelidir. Bu sırada 2-3 günde bir katı besiyerlerine pasajlar yapılarak üremenin olup olmadığı kontrol edilir.
Diğer örnekler önce Brucella sıvı besiyerine alınıp daha sonra Brucella katı besiyerine pasajlanır. Bu örnekler mutlaka iki ayrı besiyerine alınmalı ve besiyerinin biri normal atmosfer koşulunda diğeri %5-10 CO2‘li ortamda ve 37 oC'da inkübe edilmelidir. Üremede küçük, konveks, düz, yarı saydam koloniler görülürse yukarıdaki tabloda bulunan ayırıcı testler yapılarak Brucella türleri belirlenir.
Serolojik yöntemler; hızlı ve pratik yöntemlerdir. Oluşabilecek hataları en aza indirgemek için hasta serumları 56 oC 'da 30 dakika inaktive edilmeli, hastanın Kolera ile aşılanma ve Brucella alerji testi yaptırıp yaptırmadığı bilgisi alınmalıdır.
Brucella aglutininleri IgG ve IgM yapısındadır. Hastalığın belirtileriyle birlikte 1 hafta – 3 ay içinde IgM antikorları oluşur ve daha sonraları kaybolur. IgG antikorları ise hastalığın başlangıcında az seviyede bulunurken 6-8 hafta da en yüksek seviyelere ulaşır ve yıllarca düşük seviyelerde bulunabilir. Yapılacak serolojik testler IgM ve IgG düzeylerini gösterebilmelidir. Bunun için Coombs, 2- Mercapto- ethanol, Rivanol testleri bu amaçla kullanılır. Ayrıca, Brucella Wright testi ve Kompleman Birleşmesi testleri de kullanılır. Bu testler IgG antikor düzeyini gösteren testlerdir. Hasta serumundaki 1/80 ve üstü titreler hastalık için pozitif kabul edilirken tedavinin gerekli olduğunu da gösterir. Hızlı tanı için, Rose Bengal lam aglütinasyon ve tam kan kullanılarak spot test kullanılır.
Brucella hayvanlardan bulaşan yani zoonoz bir hastalık olduğu için halk sağlığı açısından sütte Brucella antikorlarının araştırılması için yapılan Ring testi büyük önem taşır.
03. Yaptığı Hastalıklar
Brucella bakterileri hücre içinde yaşama özelliği gösterdiği için fagosite edildiklerinde sindirici enzimleri engelleyici etki gösterirler. İnsanları enfekte ettiği zaman lenf bezleri, kan ve tüm organlara yayılır bunun sonucunda da lenf bezleri, karaciğer, dalak, kemik iliği ve diğer retikülo endoteliyal sistemlere yerleşir.
Brucella insan vücuduna girdikten sonra ortalama 10-30 günlük kuluçka dönemi geçirir. Hastalık; üşüme, titreme, halsizlik, baş ağrısı, eklem ağrıları ve dalgalı ateş tarzında ateş bulguları verir. Dalak ve bazen karaciğerde büyüme görülebilir. Brucella’nın yerleşim yerine göre, ensafalit, menenjit, epididimit, abortus, pnömoni, bronşit, endokardit, flibit ve prostatit oluşabilir.
04. Epidemiyoloji ve Korunma
Brucella hayvanlarda hastalık yapan bir bakteridir. İnsanlara koyun, keçi, sığır ve domuzdan bulaşır. Bulaşma enfekte et, süt, süt ürünleri, hasta hayvan atıklarıyla mukoza, deri çatlakları ve yaralardan girerek veya damlacık enfeksiyonu yolu ile olur. Bu nedenle enfekte hayvanların yok edilmesi büyük önem taşır. Ayrıca hayvanların aşılanması ile enfeksiyonun kontrol altına alınması önemlidir.
05. Tedavi
Brucella intrasellüler yerleşme özelliğinde olduğu için antibiyotikler kombine edilerek tedavi yapılır. Tedavi hastalığın seyrine göre uzayabilir.
06. Kullanılan Besiyerleri
Brucella agar kullanılır.