Corynebacterium

Corynebacterium

01. Genel Bilgiler
02. Etiyoloji
03. Epidemiyoloji
04. Hastalık Belirtileri
05. Laboratuvar Tanısı
05.01. Bakteriyoskopi
05.02. Kültür
05.03. Hayvan Deneyi
05.04. Serolojik Testler
06. Tedavi
07. Korunma
08. Kullanılan Besiyerleri

01. Genel Bilgiler
Bu cinste bulunan mikroorganizmalar, hayvanlarda çeşitli sistemlerde enfeksiyonlar oluştururlar. Hastalık etkenleri ve hayvanlarda yaptıkları başlıca hastalıklar aşağıdaki gibidir.  

C. pyogenes (Actinomyces pyogenes):Sığırlarda mastitis, metritis, artritis, abortus ve uppuratif  pneumoni; yeni doğanlarda göbek enfeksiyonları domuzlarda pnömoni ve poliartritis; koyunlarda pnömoni, mastitis, poliartritis ve suppuratif lezyonlar.

C. pseudotuberculosis (ovis): Koyunlarda kazeöz lenfadenitis; atlarda ve sığırlarda ülseratif lenfangitis.

C. renale: Sığırlarda piyelonefritis, üretritis, sistitis; domuzlarda suppuratif bozukluklar.

C. equi: Taylarda suppuratif bronkopnömoni; kısraklarda metritis ve abortus; domuzlarda servikal ve farengeal lenf yumrularında lezyonlar.

C. suis (Eubacterium suis): Domuzlarda piyelonefritis ve sistitis.

C. bovis: İneklerde mastitis.

C. murium: Fare ve atların akciğer ve diğer organlarında tüberkulozise benzeyen bozukluklar.

02. Etiyoloji

Gram pozitif, hareketsiz, sporsuz, kapsülsüz ve genç kültürleri fazlaca  pleomorfiktir. Boyalı preparatlarda genellikle kümeler ve yan yana gelmiş çeşitli şekiller (X,V,Y,Z) halinde görülürler. Aerobik bir üreme özelliğine sahip olmalarına karşın mikroaerofilik koşullarda gelişebilir ve üreyebilir.

03. Epidemiyoloji
C. pseudotuberculosis’den ileri gelen hastalıklar başta koyun ve keçilerde görülmekte olup; at, sığır, domuz ve geyikler de etkene duyarlıdır. Derideki portantrelerin mikroplu eksudatlarla ya da bunlarla bulaşık su toprak, altlık gibi maddelerle teması sonucu bulaşır. C. renale enfeksiyonları için soğuk hava, kesif yemle besleme ve yüksek verim predispoze edici faktörlerdir. Bulaşma kirli ve kontamine kataterlerin kullanılması, kontamine fırçalarla vulvaların yıkanması, enfekte boğalarla çiftleşme gibi nedenlerle olur.

04. Hastalık Belirtileri
Kazeöz lenfadenitis kronik karakterde bir hastalıktır. Lenf düğümleri şişer daha sonra içlerinden yeşil renkli bir irin dışarı akar. Hayvanlar zayıflar ve verimleri düşer. Apselerin yerleştiği organlara göre solunum güçlüğü, kronik pnömoni, ataksi, parapleji ve topallık gibi fonksiyonel bozukluklar görülür. At ve sığırlarda ülseratif lenfangitis’e bağlı olarak topallıklar şekillenir. C. renale enfeksiyonlarında zayıflama, süt veriminde azalma, kan işeme, ıkınma ve kamburlaşma gibi belirtiler görülür.

05. Laboratuvar Tanısı
Laboratuvara apse içeriği, akciğer, lenf yumruları, uterus, burundan alınan svablar, diğer organlardan alınan parçalar, atılan yavru veya organ parçaları, eklem sıvısı, süt, sperma gibi maddeler gönderilir.

05.01. Bakteriyoskopi
Marazi maddelerden hazırlanan preparatlar Gram boyama tekniğine göre boyanır. Gram pozitif pleomorfik mikroorganizmaların görülmesi korinebakterilerden şüphe ettirir. Ancak boyama ile teşhis konması mümkün değildir.

05.02. Kültür
Marazi maddelerden zenginleştirilmiş kanlı agara ve serumlu agara ekimler yapılır.37 ^oC'de 3-4 gün inkübasyona bırakılır. Bu süre sonunda 0.5-1 mm çapında küçük, S tipli koloniler ürer. Bunlar streptokok kolonilerine benzerler. Korinebakteriler serum içeren buyyonlarda, tüpün dip kısmında granüler tarzda bir üreme gösterir ve buyyonun üst kısmı berrak kalır.

İdentifikasyon şeması:

05.03. Hayvan Deneyi
Üreyen C. pyogenes şüpheli kolonilerden yapılan süspansiyonlardan veya sıvı kültürlerden tavşanlara damar içi veya deri altı inokülasyonlar yapılır. Subkutan enjeksiyonlarda deri altında apselere ve damar içi oluşturulan enfeksiyonlarda da çeşitli organlarda, kemik iliğinde ve eklemlerde suppuratif apse odaklarına rastlanır. Hayvanlar genellikle 3-4 hafta içinde ölürler.

05.04. Serolojik Testler
Pratik bir değeri yoktur.

06. Tedavi

Kazeöz lenfadenitis'te antibiyotiklerle sağaltım etkisizdir. Ancak diğer hastalıklarda penisilin, tetrasiklin, eritromisin gibi antibiyotikler etkili olur.

07. Korunma

Yaralanmalar gibi hazırlayıcı nedenler giderilmeye çalışılır. Kazeöz lenfadenitis’in toksoid aşısı vardır.

08. Kullanılan Besiyerleri
Analizinde kanlı agar kullanılır.